Amerikan İlmî Araştırmalar Enstitüsü (ARIT), Sualtı Arkeolojisi Enstitüsü (INA) ve KUDAR arasında toplumun denizle ilişkisine genel olarak odaklanan ortak bir dizi halka açık çevrimiçi konferansı duyurmaktan mutluluk duyarız. Lisansüstü öğrencilerden deneyimli akademisyenlere kadar çeşitli konuşmacılar ve aynı derecede geniş bir konu yelpazesiyle bu seri, halka yeni sonuçlar, fikirler, projeler ve akademisyenler sunmayı umuyor.
Yaklaşan Seminerler:
Geçmiş Seminerler:
Dr. Deborah Carlson: Tektaş Burnu’ndaki Klasik Dönem Gemi Batığı (26 Ocak 2022):
Image courtesy of INA archives
İlk konferansımız 26 Ocak 2022’de Dr. Deborah Carlson’un Avrupa ve Kuzey Amerika’dan yaklaşık 200 katılımcıyla Tektaş Burnu’nda kazılan M.Ö. 5. yüzyıla ait gemi batığını anlattığı konuşmamızdı. Sunumun kaydını izlemek için bağlantıyı takip edebilirsiniz. Sualtı Arkeolojisi Enstitüsü’nün Çeşme yarımadasının güney kıyı şeridinde yıllık yüzey araştırmaları sırasında ortaya çıkarılan bu batık, 1999-2001 yılları arasında uluslararası arkeologlardan oluşan bir ekip tarafından kazılmıştır. Batık üzerine çalışmalar Erythrae’den amforaların üretimi ve dağıtımı, çeşitli gıda maddelerinin taşınması ve bir batıkta tabakalı bulunan tek mermer ophthalmoi (veya ‘geminin gözleri’) örnekleri hakkında yeni bilgiler sağlamıştır.
Dr. Alkiviadis Ginalis: Bizans Egesi, Bağlayıcı Bir Deniz (20 Ekim 2022)
İkinci ortak seminerimiz ise 20 Ekim saat 19:00’da İstanbul Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Geç Antik ve Bizans Arkeolojisi Küratörü Dr. Alkiviadis Ginalis’in katılımıyla gerçekleşmiştir. Dr. Ginalis, Ege Denizi’nin binlerce yıl boyunca devletlerin ve imparatorlukların merkezi olarak nasıl hareket ettiğini ve onu tanımlayan karmaşık kıyılar ve adalar için nasıl bir köprü, geçiş noktası veya bariyer görevi gördüğünü anlatmıştır. Bizans İmparatorluğu için deniz aynı zamanda bir merkez, hayal edilmiş ve idealize edilmiş bir geçmişe bağlantı ve geniş Akdeniz ile Karadeniz arasında coğrafi bir geçit statüsündeydi. Ancak Geç Antik Çağ ile Orta Çağ arasındaki yüzyıllar boyunca, bu değişen değerlere Bizans İmparatorluğu’nun kendisinde dramatik değişiklikler eşlik etmiş; sınırlarında sürekli değişimler ve devlet yapısında, insan faaliyetlerinde ve yerleşim düzenlerinde ciddi değişiklikler gerçekleşmiştir. Deniz ortamıyla karakterize edilen Ege’nin farklı adaları ve kıyı bölgeleri bu nedenle ekonomik, sosyal, kültürel ve politik etkileşimlerde önemli roller oynamıştır. Arkeolojik araştırmalar, Bizans dönemi Ege’sindeki yaşamın çeşitli yönlerine ve bu dönüşüm dönemindeki sosyal manzaraya ışık tutan geniş bir maddi kültür yelpazesini ortaya çıkarmıştır. Özellikle, bu değişken çevreyle iletişim ve hareket için geçiş kapıları olarak denizcilik ve liman altyapısının gelişimine ilişkin kanıtlar, Geç Antik Çağ’ın giderek daha karmaşık hale gelen denizcilik dünyası hakkında benzersiz bilgiler sunmaktadır. Konuşmasının kaydını izlemek için lütfen buraya tıklayın.
Dr. Mantha Zarmakoupi: Delos Emporionu’nun Denizcilik Altyapısı ve Ağı (6 Aralık 2022)
Delos, MÖ 167’den sonra, Romalı yöneticilerinin Delos limanına Atina egemenliği altında “gümrüksüz” statüsü verip onu doğu ve batı Akdeniz’i birbirine bağlayan bir ticari üs haline getirmesiyle hızlı bir ekonomik gelişme yaşanmıştır. Ada, sözde Atina denetimi altında, ancak esasen Roma egemenliği altında bir serbest ticaret ticari üssü haline gelmiştir. Bu ekonomik gelişmenin sonucu, benzeri görülmemiş bir nüfus artışı ve bunun sonucunda da hızlanan bir kentleşme olmuştur; yeni mahallelerin ve liman tesislerinin oluşması ve adanın mevcut kentsel ve liman alanlarının yeniden geliştirilmesiyle kanıtlanan değişikliklerdir. Bu sunum, Helenistik Dönem Yunanistan’ı ve yeni oluşan Roma İmparatorluğu tarihindeki bu önemli kilit bölgeye ışık tutmak amacıyla adanın kentsel gelişimini, denizcilik altyapısını ve ticari bağlantılarını tartışmaktadır. Bu konuşmanın kaydını izlemek için lütfen buraya tıklayın.
Paul Salay: Bozulmamışsa: Antik Akdeniz’de Bölgesel Gemi Yapım Gelenekleri ve Deniz Ağları (27 Ocak 2023)
Projesinde Dr. Salay, Geç Arkaik Dönem’den Erken İmparatorluğa kadar deniz bağlantısallığı ve taşımacılığının gelişiminin ve artan karmaşıklığının bir resmini oluşturmak için Coğrafi Bilgi Sistemlerinin (CBS) jeo-uzamsal araçlarını uygulamaktadır. Bu temelden hareketle, biri Kuzeybatı Akdeniz’de ve diğeri Kuzey Adriyatik’te olmak üzere, ancak son zamanlarda tam olarak takdir edilmeye başlanan çeşitli bölgesel gemi yapım geleneklerinin kanıtlarını incelenmektedir. Özellikle, antik Akdeniz’deki deniz kültürü peyzajının muazzam büyümesi ve kozmopolitliği bağlamında, bu bölgesel gemi yapım geleneklerinin bazı durumlarda bin yıldan fazla bir süre boyunca nasıl ve neden devam ettiği sorusu incelenmektedir. Sunumda açıkça görüldüğü gibi birbiriyle ilişkili birçok soru araştırılmaktadır. Örneğin, hangi faktörler daha yerleşik geleneklerin korunmasına karşı yeni teknolojinin benimsenmesine yol açtı? Bu çeşitli gemi yapım teknikleri, giderek güçlenen deniz taşımacılığı ağlarının baskılarına ve etkilerine nasıl yanıt verdi? Bu tür sorular sorarak, teknolojik transferin gerçekleştiği karmaşık ve çeşitli yollar hakkında daha kapsamlı bir anlayış kazanmayı ve bu dönemde Akdeniz gemi yapımına ilişkin daha incelikli bir bakış açısı üretmeyi ummaktadır.
Dr. Georgia Holly: Sürdürülebilir Geçim için Doğa ve Kültürü Bağlamak: Mozambik Adası Çevresinde Deniz Koruma Alanı Oluşturmak (9 Mayıs 2023)
9 Mayıs 2023’te Dr. Georgia Holly, Edinburgh Üniversitesi merkezli “Sürdürülebilir Geçim için Doğa ve Kültürü Bağlamak: Mozambik Adasında Deniz Koruma Alanı Oluşturmak” adlı yenilikçi projenin ön sonuçlarını tartışmış bulunmaktadır. Bu bağlantıda yer alan konuşmasında Georgia, Mart 2023’teki en son arazi sezonunun erken araştırma sonuçlarını sunarak deniz ortamı, batıkları, yaşayan miras ve Mozambik Adası’ndaki toplum arasındaki bağlantıları vurgulamıştır. Küresel Güney’deki çevre yönetimi uygulamaları dahilinde bilimsel ve geleneksel yöntemlerin birleştirilmesinden alınan derslerin yanı sıra biyo-kültürel mirasın hem miras hem de biyolojik korumada belirleyici bir rol oynama potansiyeline ilişkin bilgiler paylaşmıştır.
Dr. Emre Kuruçayırlı: 3200 Yıl Önce Metal Üretimi ve Deniz Ticaretine Bakış: Gelidonya Burnu Batığı Üzerine Yeni Çalışmalar (10 Kasım 2023)
Güneybatı Anadolu kıyı şeridinde Kumluca yakınlarındaki Gelidonya Burnu batığının keşfi ve kazısının arkeolojik önemi çok yönlüdür. Birincisi, Tunç Çağı’nın sonlarına (M.Ö. 1200) tarihlenen bu gemi, Tunç Çağı Akdeniz’inde kazılan çok az sayıdaki batıktan biridir. İkincisi, ham bakır külçeleri ve hurda bakır alaşımı eserleri ile geminin kargosu, Tunç Çağı’ndan kalma en büyük metal topluluklarından birini oluşturuyor ve bu da onu bakır ve bronz üretimi ve ticareti konusunda en değerli bilgi kaynaklarımızdan biri haline getiriyor. Son olarak, 1960 yılında George Bass tarafından batıkta yapılan kazı, bir gemi batığının ilk kez tamamen kurtarılması ve karasal kazı metodolojilerinin sualtında ilk defa doğrudan uygulanmasıydı; bu da yeni bir araştırma disiplini olarak sualtı arkeolojisinin doğuşuna işaret ediyordu. Bu makalede, Gelidonya Burnu batığının metal kargosu üzerine tipolojik araştırmalar, 3 boyutlu nesne modelleme ve metalografi, element analizleri, kurşun izotop analizleri ve külçelerin bakır izotop analizlerini içeren arkeometrik incelemeleri içeren yakın tarihli bir araştırma programının ön sonuçları sunulmuştur.